Pamiętacie ten nasz tekst : "Od kilku lat krążą po Szczecinku opowieści o tym, jak to powracając z niewoli w twierdzy Magdeburg Józef PIŁSUDSKI zatrzymał się w ówczesnym Szczecinku czyli Neustettin i przy okazji .... podobno nadał naszemu miastu jego dzisiejszą nazwę."

W przypuszczeniu tym jest niewiele prawdy i obala je ostatecznie publikowany i reprodukowany dzisiaj dokument.

Ustalenie tego od kiedy, jak długo utrzymuje się polska nazwa naszego miasta - Szczecinek - nie jest wcale łatwe.....

Wydawało się, że nazwa "Szczecinek" istnieje od niedawna, może od początku XX wieku.

Sytuację tą wyjaśnił odnaleziony przez Jarosława PIETRZYKA zapis w "Słowniku Geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich" wydanym pod redakcją Bronisława Chlebowskiego i Władysława Walewskiego według planów Filipa Sulimierskiego i na podstawie zgromadzonych przez niego materiałów.

Rok wydania : 1890




Wspomniany zapis pochodzący niewątpliwie sprzed roku 1890
(sporo czasu wymagał w XIX wieku ręczny skład czcionek drukarskich, nie wspominając o zbieraniu materiałów) ostatecznie obala przypisywane Piłsudskiemu nadanie polskiej nazwy "Szczecinek" naszemu miastu. Niżej reprodukcja strony 833 tomu XI wspomnianego Słownika.



Przy okazji tej publikacji warto zapoznać się z zawartymi w Słowniku informacjami dotyczącymi Szczecinka. Świadczą one o rzetelnej pracy autorów Słownika, gdyż w obszernej notce zawartych jest wiele informacji historycznych, ekonomicznych oraz demograficznych.

Przypominamy również, że systematycznie wzbogacamy zestaw dokumentów dotyczących Szczecinka w dziale "Dokumenty Szczecinka" przygotowywanego Portalu Szczecineckiego.
Dokumenty te dostępne są poprzez odsyłacze (linki) :

"Dokumenty Szczecinka" - wykaz
"Portal Szczecinecki" - część czynna


Zapraszamy !

Zapoznając się z przedstawianym tekstem byliśmy zdumieni przede wszystkim oceną warunków egzystencji naszych "przodków" zawartą we wstępnej części drugiej, obszernej noty, a mianowicie :

- gleba, cytujemy, "nieurodzajna"
- klimat, cytujemy, "ostry i zmienny"
- woda do picia (cyt.) - "niezdrowa"

Wg Słownika - w roku 1885 - w Szczecinku było 8.389 mieszkańców, z których najwięcej, 7.751 było wyznania protestanckiego, ewangelickiego; 383 Żydów; 139 tzw. "dyssydentów" - zapewne protestantów innych wyznań oraz 116 katolików.
Miasto miało w 1885 roku 678 domów oraz skrupulatnie policzonych ze względu na podatek zwany "podymne" - 1702 dymy (ogniska domowe).

Zapomniana została przez lata polska nazwa najważniejszej rzeki powiatu - Prośnicy czyli Parsenty. Szkoda !


Nazwa naszego miasta wymieniona jest w Słowniku Geograficznym Królestwa Polskiego dwukrotnie. Alternatywą nazwy Szczecinek był Nowy Szczecin. Nazwa miasta pojawia się w Słowniku bez jakichkolwiek odstępstw od współczesnego brzmienia.

Ocena źródła : wiarygodne, wtórne. Zapis dotyczący miasta w 1885 sporządzono współcześnie lub krótko po opublikowaniu danych. Prawdopodobnym autorem jest osoba określona skrótami "Kś.Fr.". Kim był autor zamierzamy dopiero ustalić, ale wstępnie przypuszczać można, że była to albo osoba z arystokratycznym tytułem "książę" lub też , co mniej prawdopodobne, jakiś ksiądz.

WNIOSEK : Zapis Słownika jest jednoznaczny. Nazwa Szczecinek była używana przez Polaków przed rokiem 1890, a prawdopodobnie w okresie przed 1885 roku, na który pozwala datować spora część danych o mieście. Można również wnioskować, że istniały ścisłe związki mieszkańców miasta z terenami Wielkopolski (państwo polskie w tym czasie nieistniało) skoro nazwa Szczecinek była w użyciu.



Prowadzimy dalsze poszukiwania dokumentów wskazujących na ścisłe związki zachodniopomorskiego miasta o polskiej nazwie Szczecinek z Polską.


Autorzy publikacji : Jarosław PIETRZYK, Marek W. PIŁAT


data publikacji : 25-05-2006
adres poczty elektronicznej Redakcji :
szczecinecka_gazeta@poczta.onet.pl
Powrót do strony tytułowej PLUS-MINUS Powrót do strony "Dokumenty Szczecinka - wykaz"