Autor : Marek W. PIŁAT
CZĘŚĆ I. DOKUMENTY ŹRÓDŁOWE
Dział A. Dokumenty archiwalne - część nr 2.
Archiwum Państwowego w Koszalinie - Oddział w Szczecinku posiada zawartą w kilku teczkach dokumentację strat wojennych (za okres II WŚ) w substancji miejskiej miasta Szczecinka i z tego powodu wydaje się być możliwe ustalenie "bilansu otwarcia" polskości Szczecinka.
Dokumenty będące podstawą do sporządzenia niniejszego bilansu zawarte są w zespole aktowym "Starostwo Powiatowe w Szczecinku" i składają się z fragmentarycznej zawartości kilku teczek w tym częściowo teczki nr 219, teczki nr 90 oraz teczki nr 221 zawierającej m.in. plan miasta Szczecinka.
Teczka nr 219.
Dokumenty z kart nr nr 38 - 43, 45 - 48
"Spis budynków zniszczonych w czasie działań wojennych w mieście Szczecinek"


Ocena przedstawionych dokumentów :
1.Zespół 10 dokumentów formatu zbliżonego do A-4 wykonanych na różnym gatunkowo papierze na maszynie do pisania nie posiadającej polskich czcionek. Dokumenty o numerach 39 oraz 48 sporządzono na części arkusza papieru - zapewne z powodu jego braku.
Wszystkie wymienione dokumenty mają szerokość formatu A-4 tj. 210 mm, ale ich boczne krawędzie posiadają ślady obcinania. Z tego powodu należy przyjąć, że format A-4 nadano dokumentom po sporządzeniu.

Oceniając sposób wykonania dokumentu trzeba stwierdzić, że oczywistym jest iż publikowane dokumenty są maszynowymi kopiami spisu.

Dokument tylko na stronie pierwszej posiada oznaczenie "str.1" - pozostałe arkusze dokumentu tego oznaczenia nie posiadają. Jak wynika z napisu nagłówkowego wykonawcą dokumentu był Oddz. Budowlany Zarządu Miejskiego Szczecinek. Dokument nosi tytuł : "Spis budynkow zniszczonych w czasie dzialan wojennych w 1945 r.w miescie Szczecinek woj.Szczecinskie". Tytuł ten jest też cechą charakterystyczną spisu, gdyż nie zawiera np. odręcznych poprawek nazwy dokumentu.

Cechą szczególną pierwszej strony dokumentu jest to, że zawiera on numerację strony w lewym, górnym narożniku oraz pełną kreskę nagłówka tabeli, czego pozostałe karty dokumentu nie posiadają.
Cechą wspólną wszystkich dokumentów jest sposób porządkowania danych merytorycznej treści dokumentu, przy czym wszystkie karty dokumentu poza pierwszą mają poszerzoną rubrykę "Uwagi", gdzie wpisano przy niektórych pozycjach informacje o zniszczeniu.
Przypuszczać można iż karty te sporządziła jedna osoba posiadająca umiejętność pisania na maszynie.
Ponadto na tych właśnie 9 kartach znajdują się odręczne, sporządzone ołówkiem adnotacje zastępujące kolumnę "Liczba porządkowa" od strony drugiej.
Dokumenty nie posiadają jakichkolwiek podpisów ani odcisków pieczęci.

Stan zachowania dokumentów :
dokument w mojej obecności został oceniony przez opiekuna zbiorów - p. mgr Monikę GŁUSZAK - p.o. Kierownika Oddziału Szczecinek Archiwum Państwowego Koszalin. Do oceny stanu zachowania zastosowano tzw. metodę stanfordzką zalecaną przez archiwistów i konserwatorów. W trzystopniowej skali ten zespół dokumentów został zaliczony do kategorii II jako lekko uszkodzony, nadający się do renowacji.
Papierowe podłoże dokumentów uznano za zakwaszone. Nie stosowano testera "pHisak".

Pochodzenie dokumentów :

Dokumenty są w zbiorach Archiwum Państwowego Koszalin, Oddział w Szczecinku i znalazły się w posiadaniu tegoż archiwum po przekazaniu ich przez organ administracji terenowej.
Ponieważ na żadnym z dokumentów będących kopiami nie ma pieczęci polskich instytucji, a chociażby sporządzającego je Oddziału Budowlanego Zarządu Miejskiego Szczecinka - nie ma pewności, że dokumenty te zostały wysłane, przekazane lub użyte zgodnie z przeznaczeniem przez np. Biuro Planowania Regionalnego i Odbudowy Pełnomocnika Rządu R.P. na Pomorze Zachodnie lub chociażby miejscowy Urząd Pełnomocnika Rządu R.P. na obwód Szczecinek .


Treść dokumentu

Istnieje cecha łącząca niniejsze dokumenty z innymi dokumentami dot. szkód wojennych a wykonanymi w placówkach podległych Pełnomocnikowi Rządu RP na powiat szczecinecki. Tą cechą jest rubryka "Stopien zniszczenia" wypełniona cyframi rzymskimi od I do III.
Jak wynika z dokumentów zawartych w teczce nr 221 zespołu "Starostwo Powiatowe w Szczecinku" była to inicjatywa miejscowa, własna urzędników Urzędu Pełnomocnika Rządu R.P. na obwód Szczecinek.

Prawdopodobnie oznaczanie uszkodzonych obiektów odbywało się na podstawie inwentaryzacji lub oględzin obiektów sporządzonych na odrębnych notatkach i wpisywane do wykazu "na gorąco", gdyż wskazuje na to brak systematyki sporządzaniu wykazu (domy z różnych ulic - niejednokrotnie odległych od siebie).
Prace nad powyższymi dokumentami są kontynuowane !


Aktualnie autor zaprasza do obejrzenia prezentacji omówionych wstępnie dokumentów.


UWAGA ! Plik prezentacji ok. 10 Mb.

Prezentacja umożliwia wielokrotne powracanie do obrazów dokumentów. "Przyciski" manipulatorów prezentacji znajdują się w górnej cześci prezentacji .
Zapraszamy !
Ponadto opublikowano dokumenty :
Dokumenty z kart nr nr 49 - 51
"Spis budynków użyteczności publicznej miasta Szczecinka wg stanu z maja 1945 r."
- opublikowane wstępne omówienie oraz prezentacja wyżej wymienionych dokumentów. Plik prezentacji ok. 5 Mb -

Dokumenty z kart nr nr 7 - 8, 52 - 57
"Wykaz szkód wojennych, szczegółowy w mieście Szczecinek województwo Zachodnie Pomorskie" -
wraz z korespondencją z Pełnomocnikiem Rządu RP, pismem przewodnim z naniesionymi poprawkami (brudnopis ?) - opublikowano wstępne omówienie oraz prezentacje dokumentów. Plik prezentacji ok. 9 Mb -


Dokumenty z kart nr nr 1 - 6
"Instrukcja wykonania uproszczonego spisu szkód wojennych w budynkach mieszkalnych, gospodarczych i przemysłowych" -
z Ministerstwa Odbudowy RP z czerwca 1945 r. - publikowana jest wstępne omówienie dokumentów oraz ich prezentacja. Plik prezentacji ok. 9 Mb -

Teczka nr 90.
Dokumenty z kart nr nr 7 - 12
"Wykaz szkód wojennych, szczegółowy w mieście Szczecinek województwo Zachodnie Pomorskie"
-prawdopodobnie kopia egzemplarza przesłanego do Pełnomocnika Rządu RP a znanego już z zawartości teczki nr 219 - opublikowane omówienie wstępne oraz prezentacja dokumentów. Plik prezentacji ok. 9 Mb -
Zapraszamy !
18 października 2004 r.
Powrót do PLUS-MINUS